Romantisch en degelijk middeleeuws Alkmaar?

Menige toerist, die voor het Hooge Huys staat, denkt: middeleeuws pand! Begrijpelijk, want daar was de architect ook op uit. Neem een scheut traditie, beetje Berlage, forse muurankers, steunberen, trapgevels, knoepers van rode bakstenen en je herkent de bouwwerken van Alexander Kropholler (1881-1973) overal. In onze stad dus het Hooge Huys en naastgelegen panden, er tegenover het voormalige politiebureau (had eigenlijk met een poortboog over de Sint Laurensstraat vast moeten zitten aan het Hooge Huys); bij de entree van de Grote Kerk ook nog de ‘zitbank met lantaarn’. In Egmond-Binnen de Adelbertus abdij. Althans gedeeltelijk. Niks middeleeuwen dus, allemaal jaren ’30 vorige eeuw. Zo onverzettelijk als zijn gebouwen er uit zien, zo fanatiek had hij een hekel aan moderne bouwstijlen. Het bracht hem veel conflicten. Vooral toen hij lid werd van het fascistische Zwarte Front. Na de tweede wereldoorlog werd hij veroordeeld wegens collaboratie. Daarom mocht hij de abdij van Egmond niet afmaken. Het publiek, dat waardering had voor zijn oer-Hollandse stijl, lag er kennelijk niet wakker van. Want Kropholler werkte tot op hoge leeftijd door. Zijn laatste schepping, een school in Vught, voltooide hij als 86-jarige! Kropholler gaf ons rond de Grote Kerk het aanzien van een degelijk gebouwd middeleeuws stadscentrum. Helaas met een fascistische bijsmaak. Maar alleen onze Grote Kerk zelf is dus middeleeuws. De rest is romantische invulling zoals hij zich de middeleeuwen voorstelde: robuuste kasteelachtige panden, bestand tegen zelf bedachte vijanden, zeg maar.

Straks in het weekend van 14 en 15 juni laat Kaeskoppenstad ons een stuk onschuldiger genieten van de middeleeuwen. Je ziet dan vooral hoe onze dramatisch begaafde stadgenoten zich de middeleeuwen voorstellen. Voor de één moet het stinken, afzichtelijk en lawaaierig zijn. Voor de ander van ongekende pracht en praal, alsof in de middeleeuwen iedere vrouw zich een outfit à la Jacoba van Beieren kon permitteren. En er is weer degelijk vakwerk geleverd om nieuwe bouwsels aan de decors toe te voegen. Maar het blijft een romantische invulling van hoe het wellicht soms eventueel wie weet had kùnnen zijn in de middeleeuwen, toch? En dat moet kunnen.

‘Waarom bouwen we nog steeds middeleeuws?’ is de uitdagende titel van de lezing, die u donderdagavond 5 juni, 20.00 uur, gratis kan bijwonen in de Vest. Het Architectuur-Informatiecentrum-Alkmaar organiseert dat. Het gaat dan niet om de stijl, maar om de bouwtechniek van de toekomst, ver voorbij Kropholler. Boeiend. Van harte aanbevolen.