2025: Nancy de Jong-Lambregts
Het juryrapport stelt: ‘Nancy de Jong-Lambregts is stadsarcheoloog en coördinator Erfgoed van de gemeente Alkmaar. Niet alleen staat zij daarvoor met de poten in de modder, zij zorgt ook dat de geschiedenis van Alkmaar verteld wordt. In een interview vertelt zij dat zij als klein meisje al wist zij dat ze archeoloog wilde worden, toen zij een opgraving bezocht in Oosterhout waar een bevlogen archeoloog over het kasteel daar vertelde.
Omdat het een vak betreft waar de werkgelegenheid zeer beperkt was, is zij eerst begonnen als operatieassistent in het ziekenhuis om eind jaren ‘90 vrijwilligerswerk te gaan doen bij de archeologische dienst in Eindhoven. Pas op haar 24ste is zij in Amsterdam archeologie gaan studeren.
Er wordt nu veel geofysisch onderzoek gedaan waarbij de bodem intact blijft. En zo komt de operatieassistent in Nancy de Jong weer tevoorschijn, die natuurlijk bekend is met de principes van een röntgenapparaat…
Samen met bouwhistoricus Rob Gruben en collega’s uit verschillende andere disciplines wordt onderzoek gedaan naar de vroege kastelen die werden gebouwd in de huidige provincie Noord-Holland. Er is al onderzoek gedaan naar de burchten die in opdracht van Willem II en Floris V zijn gebouwd. De afgelopen jaren zijn er fantastische vondsten gedaan op Noord-Hollandse kasteelterreinen. Funderingen van een enorme, 13de-eeuwse waterburcht op het terrein van kasteel Marquette, en een geheel nieuwe vierkante kasteelplattegrond van 45 x 45 meter bij kasteel Oud Haerlem, beiden in Heemskerk.
Voor al dit vaak vernieuwende werk krijgt Nancy de Oud Alkmaar Prijs 2025.’
De prijs omvat een certificaat, een geldprijs en sinds 1997 ook een gouden speld. In voorgaande jaren hebben bijvoorbeeld Joke Bol, John Bier, Harry de Raad, Christi Klinkert, Marlies ten Berge en Jan Drewes, Peter Bitter, Jan van Baar, Gerrit Valk, Jan Roobeek en anderen de prijs mogen ontvangen.
Bestuur HVA
2024: Joke Bol
Joke Bol werkte tot haar pensioen in 2017 als advocaat in Alkmaar. In 1998 werd zij gebeld met het verzoek het dossier te bekijken van de Marokkaanse moskee. Men zocht een advocaat vanwege problemen met de gemeente Alkmaar die terugkwam op eerdere toezeggingen de oude school aan de Montelbaen aan te kunnen aankopen en in te richten als moskee. Samen met de Bilal moskee werd onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de Marokkaanse gemeenschap in Alkmaar.
Het onderzoek heeft geleid tot een boek met de titel ‘Van Atlas naar Alkmaar’, geschiedenis van een Marokkaanse gemeenschap’. Het boek laat de ontwikkeling zien van drie generaties arbeidsmigranten. De eerste generatie avonturiers die huis en haard verlieten op zoek naar een beter leven, de tweede generatie, hun kinderen die tussen de Nederlandse en de Marokkaanse cultuur zweven en hun kleinkinderen die zich vooral Nederlanders met een Marokkaanse achtergrond zijn.
Het boek besteedt aandacht aan de herinneringen van de eerste generatie, maar ook aandacht aan de participatie van met name de jongeren in de Nederlandse samenleving. Het onderzoek van Joke Bol is niet alleen een kostbare aanvulling op de geschiedenis van de stad, maar ook het vastleggen van de geschiedenis van de ongeveer 2000 Alkmaarse inwoners met een Marokkaanse achtergrond.
Abdelkader Benali, de schrijver van de inleiding van het boek, zegt hierover: “Openhartig praten Alkmaarders in dit boek over hun opmerkelijke levens, een schat om te koesteren.”
2023: ‘Het geheugen van de binnenstad’
De voorzitter van de commissie Oud Alkmaarprijs, Feyko Alkema, motiveerde de keuze voor ‘Het geheugen van de binnenstad’ als volgt: ‘Op meerdere manieren wordt de geschiedenis van Alkmaar verteld, de Historische Vereniging doet dat via de lezingen, wandelingen en haar tijdschrift Oud Alkmaar en ook in de Monumentenloods staan de verhalen opgestapeld in rekken. Maar voor lokale geschiedenisverhalen zijn in Alkmaar ook andere podia, vaak in buurtkranten terug te vinden.
Het gebied rond Luttik Oudorp en Verdronkenoord geeft hiervoor een tijdschrift uit: ‘Het geheugen van de binnenstad’, een tijdschrift vol persoonlijke verhalen gemaakt door en voor buurtbewoners.
De Historische Vereniging is de werkgroep ‘Het Geheugen van de Binnenstad’ erkentelijk voor het bewaren van deze kleine geschiedenisverhalen. Daarom is de Oud Alkmaarprijs 2023 toegekend aan de Werkgroep ‘Het geheugen van de Binnenstad’.’
2022: John Bier
De Historische Vereniging Alkmaar heeft haar jaarlijkse Oud Alkmaar-prijs 2023 uitgereikt aan de beeldend kunstenaar John Bier. Dit is afgelopen dinsdagavond bekend gemaakt tijdens Algemene Ledenvergadering in de Grote Kerk.
Er staan in Alkmaar meer dan 150 beeldhouwwerken in de openbare ruimte. Een van de kunstenaars wiens werk in de openbare ruimte van Alkmaar staat is John Bier, die in 1936 geboren is en op 3-jarige leeftijd in Alkmaar komen wonen en nooit meer is weggegaan. Van 1954 tot 1958 heeft hij aan het instituut voor kunstnijverheid in Amsterdam, de latere Rietveld academie, gestudeerd.
Hij is bekend als figuratief kunstenaar, een bekende uitspraak van hem is: ‘Ik ben wars van gedetailleerd gepriegel. Je moet zien wat een beeld voorstelt.’ In Alkmaar heeft hij onder andere de volgende beeldhouwwerken voor de openbare ruimte gemaakt: de Sanering aan de gevel van de Amrobank in de Gasthuisstraat, de gevelsteen aan de brandweerkazerne, Ot en Sien bij de basisschool aan de Munnikenweg, het beeld Niels Holgersson aan de Muiderwaard naar aanleiding van het kinderboek ‘Nils Holgerssons wonderbare reis’ van Selma Lagerlöf uit 1906.
Voor het Waaggebouw de kaashandelaren, waar bekend handelaar Gerrit Kaper is afgebeeld. Op de Europaboulevard staat het beeld ‘De dwaze moeders’, waarvoor het comité ‘Anti-Fascisme’ het initiatief nam voor het oprichten van een gedenkteken in de strijd tegen het fascisme. Op de Noorderkade staat het beeld van Adriaen Anthonisz van Alcmaer die behalve wiskundige ook burgemeester van Alkmaar en vestingbouwkundige was.
Vanwege zijn prestaties heeft de Historische Vereniging Alkmaar de Oud Alkmaar-prijs dit jaar naar de 86 jarige, maar nog steeds actieve kunstenaar John Bier gaat, die zelf stelt dat pensioen niets voor hem is en zeker geen reden is om te stoppen. “Je komt zelfs nog tijd te kort.”
2021: John Ibink
De Historische Vereniging Alkmaar heeft op haar jaarvergadering van 13 april 2021 besloten de Oud-Alkmaarprijs 2021 toe te kennen aan John Ibink. Dit jaar kwam deze eer toe aan John Ibink vanwege zijn grote inzet en enthousiasme voor projecten die leidden tot behoud van Alkmaars stadsgeschiedenis en cultuur. Zijn inzet is vaak onopgemerkt gebleven omdat hij op de achtergrond wil blijven, als een anonieme mecenas.
De HVA vindt dat hij het verdient om eindelijk erkenning te krijgen voor zijn rol als onbezoldigd ambassadeur van onze vereniging. De lijst van projecten waar hij als vrijwilliger betrokken is geweest is lang. Op deze lijst staat bijvoorbeeld het behouden van de schilderij Vox Populi voor de stad in 2015, het behoud van de Kapelkerk als kerkelijk gebouw in 2016, betrokkenheid en donaties aan boeken over de geschiedenis van Alkmaar, aan de herdenkingsstenen van de holocaustslachtoffers van de stad, aan het verwerven van het Grote Kerk schilderij van Ruysdael of aan het project Walk of History in de Langestraat. Bovendien is John Ibink vanaf 2019 een van de trekkende krachten van de commissie Beeld voor Truus Wijsmuller, waar hij zich met veel energie toelegde op het verzamelen van de benodigde financiële bijdragen.
Het gaat John altijd om de Alkmaarse geschiedenis en de Alkmaarse historische kunst. Hij zal een waardig houder zijn van de Oud Alkmaar Prijs.
2020: Harry de Raad
Wie kent hem niet? Harry de Raad ontvangt in oktober 2020 de prijs voor zijn vele bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van de Historische Vereniging Alkmaar. Bijzonder: hij heeft in 2002 ook de Oud Alkmaar Prijs ontvangen, maar dit keer is de Oud Alkmaar Prijs voor zijn inzet en betrokkenheid bij het verspreiden van kennis en inzicht in de geschiedenis van Alkmaar. Hij heeft haast talloze artikelen geleverd voor ‘Oud Alkmaar’ en was hoofdredacteur. Hij was steeds bezig onderwerpen te onderzoeken en zijn kennis over te dragen. Dit deed hij door lezingen te houden, boeken te schrijven, samen met anderen boeken te schrijven, en op vele manieren via zijn werk bij de Regionale Archief Alkmaar. Hij werkte aan projecten zoals de Historisch Atlas, het Grote Geschiedenis van Alkmaar-boek, Het Hofjes-boek en het Grote Kerk boek. Bovendien zorgde hij ervoor dat mensen plezierig aan de projecten met elkaar samenwerkten en samenwerken.
2019: Christi M. Klinkert
Als curator van het Stedelijk Museum Alkmaar heeft Christi al vele verrassende tentoonstellingen op haar naam staan. Steeds weer brengt zij onbekende werken van oude Alkmaarse meesters tot leven met spraakmakende tentoonstellingen, fraaie catalogi en levendige lezingen. Zij heeft de afgelopen jaren met haar werk de kennis van de Alkmaarse kunstgeschiedenis ontegenzeglijk verrijkt. In het museum gaat het steeds om ‘teamwork’. De prijs mag daarom op velen rond Christi in het Stedelijk Museum Alkmaar afstralen. Maar met deze hulde spreekt het bestuur van de HVA haar grote erkentelijkheid uit voor Christi’s aandeel hierin.
2019: Marlies ten Berge en Jan Drewes
werkten lange tijd voor de redactie van het verenigingsblad Oud Alkmaar. Marlies van begin 2002 tot eind 2018 en Jan van eind 2004 tot medio 2018. Zij zorgden al deze jaren voor een aantrekkelijke, goed leesbare en wetenschappelijk verantwoorde inhoud. Beiden schreven zij daarnaast ook zelf vele artikelen.
2018: Boerderijenstichting ‘Vrienden van de Stolp’
ontvangt de Oud Alkmaar Prijs 2018 op 10 april jl. In dit jaar bestaat de stichting 30 jaar. Er is veel waardering van de Historische Vereniging Alkmaar voor de aandacht, die de Boerderijenstichting al deze jaren vraagt voor het behoud van de stolp. De Alkmaarse wethouder Anjo van de Ven ontving bij deze gelegenheid een bloemenhulde voor haar beschermingsbeleid van de Alkmaarse stolpen. Sinds de fusie in 2015 met Schermer-Graft-De Rijp zijn er meer dan 300 stolpen bij gekomen in onze gemeente. Alkmaar heeft er 100 aangewezen, die dit jaar gemeentelijk monument kunnen worden.
2017: Peter Bitter
is in Alkmaar al heel lang stadsarcheoloog. Wat heeft Peter in die tijd de kennis van de geschiedenis van onze stad niet verrijkt! Werkelijk formidabel. In zijn kloeke publicatie ‘Schaven aan Alkmaar’ van december 2016 doet Peter bijvoorbeeld verslag van 25 jaar archeologisch werk voor onze stad, samen met zijn team en vrijwilligers sinds 1991. Tientallen publicaties van zijn hand of met zijn medewerking gingen daar aan vooraf.
2016: Jan van Baar
ontvangt Jan van Baar de Oud Alkmaar-prijs vanwege zijn publicaties over de Alkmaarse geschiedenis, zijn educatieve projecten voor en met de schooljeugd en zijn ondersteunende werk bij de realisatie van de Alkmaarse Stolpersteine.
2015: Gerrit Valk
ontvangt de Oud Alkmaar-prijs vanwege zijn (vele) publicaties over de geschiedenis van Alkmaar, met name zijn boeken over Alkmaar in de Tweede Wereldoorlog.
Oud Alkmaar-prijs winnaars vóór 2015
2014: Joop Elsinga, vanwege zijn bijzondere monumentenfotografie en ondersteuning bij alle grote restauratieprojecten van de afgelopen 30 jaar
2013: Jan Roobeek, vanwege o.a. zijn inzet voor Kaeskoppenstad, De Craen, de Puienprijs
2012: Gerard Toorenburg, vanwege zijn voortrekkersrol bij de reconstructie van de Nieuwlandbrug
2011: Rob Roedema, archeoloog van de gemeente Alkmaar
2010: Remonstrantse kerk Fnidsen. (350j. bestaan en de symbolisch voor grote inzet van de vrijwilligers van alle monumentale kerken)
2009: Stichting Johan Bos (in stand houden industrieel erfgoed en molenaarsvak)
2008: Ben van Houten
2007: Carla Rogge
2006: Joop Sik voor zijn historische foto’s , het gidsen etc.
2005: Joost Cox voor de bijzondere restauratie stadhuis
2004: Hans van de Leygraaff voor de bijzondere verbouwing van zijn pand
2003: MCA voor de restauratie Cadettenschool en aandacht voor de geschiedenis)
2002: redactie tijdschrift Oud Alkmaar (Sandra de Vries, Joop Kila, Harrie de Raad)
2001: mevrouw A.Hofstede – Buur
2000: R. Zweers-Heymans en J. IJf voor hun inzet bij de Pinksterdrie-tochten
1999: mevr. N. Duyf-Koekenbier
1998: Wil Boots en Gonna de Reus voor hun kunsthistorisch onderzoek van de algemene begraafplaats
1997: Marcel Corbié voor het restaureren van zijn woning aan de Koningsweg
1996: P. Verhoeven
1995: drs. G.N.M. Vis voor zijn publicaties in het bijzonder over Ouderenzorg
1994: Stichting Vrienden van de Grote Sint Laurenskerk
1993: de Gidsengroep
1992: niet uitgereikt
1991: ?
1990: leden van de Welstandscommissie
1989: Stichting Behoud Alkmaarse Bodemvondsten
1988: Stichting Alkmaarse Historische Reeks
1987: J. Meurs
1986: Visjan en mevr. Van Uden
1985: Th. de Munnik (Alkmaarse Molenverening)
1984: groep Kapelkerk o.l.v. H.van Westrienen en de eigenares van ’t Landwijf
1983: G. Kaper
1982: B. Jansen (Stichting behoud Dominicuskerk)
1981: wethouder P. IJssels
1980: gidsengroep Oud Alkmaar o.l.v. mevr. N. Duyff-Koekenbier
1979: P. Boer
1978: A. Houterman, directeur drukkerij Ter Burg
1977: niet uitgereikt
1976: L.F.M. Landzaat
1975: Henk Krabbendam
1974: Hans Koolwijk
1973: T. Wortel en de heer De Vree voor restaureren woning
1972: niet uitgereikt
1971: Rein Bankert
1970: B. Smeele
1969: mevr. Slijkerman en mevr. Visser voor het opknappen van hun huis aan de Kooltuin